Czy pies może jeść orzechy włoskie?

Lepiej nie dawać psu orzechów włoskich. Jeden czy dwa kawałki sklepowego orzecha zwykle mu nie zaszkodzą, ale orzechy są bardzo tłuste, łatwo się nimi zadławić, a spleśniałe orzechy spod drzewa mogą wywołać drżenie mięśni i drgawki. Przeczytasz też, które orzechy są groźne, co robić po ich zjedzeniu i kiedy jechać do lekarza.

Dlaczego lekarze weterynarii odradzają psu orzechy włoskie

Orzech włoski, czyli ten, który kupujesz w sklepie i który rośnie w polskich ogrodach, nie truje psa tak jak makadamia. Amerykański Związek Kynologiczny (AKC) i PetMD piszą, że jeden czy dwa kawałki raczej nie zaszkodzą. Obie organizacje radzą jednak, żeby w ogóle nie dawać psu orzechów włoskich. Powody są trzy.

Tłuszcz. Orzechy włoskie są bardzo tłuste. Według PetMD już więcej niż kilka orzechów może skończyć się wymiotami, biegunką albo zapaleniem trzustki. AKC wskazuje jako granicę garść orzechów. Zapalenie trzustki to stan zapalny trzustki, czyli narządu, który wytwarza enzymy trawienne. Pies może mieć wtedy ból brzucha, osłabienie, biegunkę i objawy odwodnienia, a AKC radzi jak najszybciej jechać z nim do lekarza. ASPCA, amerykańskie towarzystwo ochrony zwierząt z własnym centrum kontroli zatruć, wymienia orzechy włoskie razem z migdałami i pekanami wśród tłustych pokarmów, które mogą wywołać takie problemy.

Wielkość i twardość. Cały orzech, kawałek skorupki albo zielonej łupiny może utknąć w gardle lub w jelitach. Najbardziej narażone są małe psy i psy, które połykają orzech w skorupce.

Dodatki. Orzechy solone albo prażone z przyprawami, cebulą czy czosnkiem szkodzą bardziej niż same orzechy.

Pies nie potrzebuje orzechów, bo wszystkie składniki dostaje z pełnoporcjowej karmy, czyli takiej, która sama pokrywa jego potrzeby. Karmy według składu z etykiety zestawia ranking najlepsza karma dla psa.

Spleśniałe orzechy spod drzewa i drżenie mięśni

Najgroźniejsze są orzechy, które pies znajdzie na ziemi. Orzechy włoskie łatwo pleśnieją w wilgoci. Pleśń z rodzaju Penicillium, głównie Penicillium crustosum, wytwarza w nich mykotoksyny, czyli trucizny produkowane przez grzyby. Najczęściej chodzi o penitrem A. To mykotoksyna tremorgenna, czyli taka, która wywołuje drżenie mięśni.

W przypadku opisanym w Nowej Zelandii roczny pies zjadł orzechy, które leżały na ziemi od 5 miesięcy. Najpierw wymiotował, potem miał silne drżenie całego ciała, chwiał się na nogach, ślinił się i reagował nadmiernie na dotyk. Wyzdrowiał po 18 godzinach leczenia.

Według ASPCA wymioty często poprzedzają drżenie. Objawy pojawiają się zwykle w ciągu kilku godzin od zjedzenia. ASPCA opisuje psy, u których zaczęły się w ciągu 2 godzin. Drżenie może trwać od kilku godzin do kilku dni. Gdy pies zjadł dużo toksyny, drżenie przechodzi w drgawki, a zatrucie może skończyć się śmiercią.

W niemieckim badaniu z 2024 roku opisano 54 psy zatrute mykotoksynami po zjedzeniu orzechów włoskich. Trafiały do lecznicy głównie zimą i wiosną. To pora, gdy pod drzewami mogą leżeć orzechy z jesieni. Prawie wszystkie (53 z 54) zostały w lecznicy, zwykle na 2 dni, i u żadnego nie odnotowano trwałych skutków. Psy leczone szybko zwykle wracają do zdrowia, dlatego przy orzechach z ziemi nie czekaj na objawy.

Orzech włoski a makadamia i inne orzechy

Makadamia jest dla psa toksyczna, choć nie wiadomo dokładnie, która substancja w niej szkodzi. Pies po jej zjedzeniu słabnie, wymiotuje, chwieje się, ma drżenie mięśni i gorączkę, a czasem nie może ustać na tylnych łapach. Objawy pojawiają się zwykle w ciągu 12 godzin. Źródła podają różny czas powrotu do zdrowia: MSD Veterinary Manual 12-48 godzin, ASPCA 24-72 godziny. Sprawdzaj skład ciastek, czekoladek i mieszanek orzechowych, bo makadamia bywa w nich dodatkiem.

Orzech czarny pochodzi z Ameryki Północnej i jest innym gatunkiem niż orzech włoski. Razem z pekanem zawiera juglon. Wywołuje on wymioty i biegunkę, a stan psa może się szybko pogorszyć, dlatego AKC radzi od razu jechać do lekarza. Mieszanki bakaliowe bywają groźne podwójnie, bo obok orzechów mają rodzynki. Jeśli pies zjadł taką mieszankę, sprawdź też, czy pies może jeść winogrona.

Co zrobić, gdy pies zjadł orzechy włoskie

1. Zabierz psu resztę orzechów i ustal, ile zjadł i jakie: ze sklepu czy z ziemi, z pleśnią czy bez, w skorupce, solone, w mieszance z makadamią albo rodzynkami.
2. Po jednym lub dwóch świeżych orzechach ze sklepu obserwuj psa. Jeśli pojawi się któryś z objawów z listy niżej, dzwoń do lekarza weterynarii.
3. Dzwoń do lekarza od razu, jeśli pies zjadł orzechy z ziemi albo spleśniałe, makadamię, orzech czarny, cały orzech w skorupce (zwłaszcza mały pies) albo dużo orzechów naraz. Dzwoń także wtedy, gdy pies wygląda zdrowo, bo po spleśniałych orzechach objawy mogą przyjść dopiero po kilku godzinach.
4. Nie wywołuj wymiotów w domu. Decyzję podejmuje lekarz. U psa, który ma już drżenie, zwykle wybiera inne metody, np. płukanie żołądka.
5. Weź do lecznicy kilka orzechów, które pies jadł, albo opakowanie. Próbka pomaga ustalić, czym pies się zatruł.

Objawy, przy których od razu dzwonisz do lekarza weterynarii

• drżenie mięśni, chwiejny chód, drgawki
• ślinienie się, nadmierna reakcja na dotyk lub dźwięk, gorączka
• silne osłabienie, pies nie może wstać albo ustać na tylnych łapach
• powtarzające się wymioty lub biegunka
• ból brzucha, brak apetytu, trudność z oddaniem kału, co może oznaczać niedrożność jelit
• pies się krztusi albo próbuje coś wykrztusić

Przy drżeniu i drgawkach nie czekaj, aż objawy miną. Od razu jedź z psem do najbliższej lecznicy.

Jak uchronić psa przed orzechami w ogrodzie i na spacerze

• Zbieraj orzechy spod drzewa na bieżąco, także zimą i wczesną wiosną, bo orzechy leżące długo na ziemi pleśnieją.
• Nie wyrzucaj orzechów ani łupin na kompost, do którego pies ma dostęp. ASPCA wymienia kompost wśród typowych źródeł mykotoksyn dla psów.
• Pod orzechami trzymaj psa na smyczy i ćwicz z nim komendę „zostaw”.
• Jako nagrody używaj bezpieczniejszych przekąsek. AKC radzi zamiast orzechów owoce i warzywa, które pies może jeść. Jeśli szukasz czegoś do chrupania, sprawdź, czy pies może jeść jabłko.

Źródła

• American Kennel Club - Can Dogs Eat Walnuts?
• American Kennel Club - Can Dogs Eat Nuts?
• PetMD - Can Dogs Eat Walnuts?
• ASPCA Animal Poison Control - People Foods to Avoid Feeding Your Pets
• Schell M., ASPCA Animal Poison Control Center - Tremorgenic mycotoxin intoxication (Veterinary Medicine, 2000)
• Munday J.S. i in. - Presumptive tremorgenic mycotoxicosis in a dog after eating mouldy walnuts (New Zealand Veterinary Journal, 2008)
• Mycotoxin intoxication in 54 dogs after ingestion of walnuts (Tierärztliche Praxis K, 2024)
• MSD Veterinary Manual - Macadamia Nut Toxicosis in Dogs
• Pet Poison Helpline - Macadamia Nuts

To informacja ogólna, a nie porada weterynaryjna. Jeśli pies źle się czuje po zjedzeniu czegoś nowego, skontaktuj się z lekarzem weterynarii.