Czy pies może jeść winogrona?

Nie, pies nie może jeść winogron w żadnej postaci. Dotyczy to też rodzynek, koryntek, sułtanek i ciast z ich dodatkiem. Winogrona mogą wywołać ostre uszkodzenie nerek, a bezpieczna ilość nie jest znana. Jeśli pies zjadł choćby jedno winogrono, od razu dzwoń do lekarza weterynarii, nawet gdy pies zachowuje się normalnie.

Dlaczego winogrona szkodzą nerkom psa

Winogrona mogą wywołać u psa ostre uszkodzenie nerek. Lekarze opisują je od ponad 20 lat. Pierwsze ostrzeżenie wydało w 2001 roku centrum toksykologiczne ASPCA, amerykańskiego towarzystwa ochrony zwierząt. Problem dotyczy psów każdej rasy, wielkości i wieku.

Nerki są najbardziej narażone. Gdy przestają produkować mocz, toksyny zostają we krwi i pies może umrzeć. VCA Animal Hospitals pisze, że psy, które przeżyją, mogą zostać z przewlekłą chorobą nerek.

Pies, który dostaje pełnoporcjową karmę, czyli taką, która sama pokrywa jego potrzeby, nie potrzebuje żadnych owoców. Składy karm z etykiet sprawdzisz w rankingu najlepsza karma dla psa.

Co w winogronach uszkadza nerki psa

Przez lata nikt nie wiedział, która substancja szkodzi. Dziś najmocniejszą hipotezą jest kwas winowy, naturalny kwas owocowy obecny w winogronach. Zaproponowali ją w 2021 roku toksykolodzy z centrum ASPCA. W 2022 roku opisali psy z uszkodzonymi nerkami po zjedzeniu kamienia winnego (sproszkowanej soli kwasu winowego używanej w kuchni) albo tamaryndowca, owocu bogatego w ten sam kwas. Na trop naprowadził ich pies, który zjadł domową ciastolinę z kamieniem winnym. Zmiany w nerkach wyglądały jak po winogronach.

Merck Veterinary Manual wyjaśnia, że psy słabo usuwają z organizmu kwasy organiczne, więc kwas winowy gromadzi się w komórkach nerek. Mimo to przyczyna nie jest ostatecznie potwierdzona. AKC i VCA nadal piszą, że nie wiadomo, co dokładnie truje.

Hipoteza tłumaczy za to, dlaczego psy reagują na winogrona tak różnie. Według ASPCA winogrona zawierają od 0,35% do 2% kwasu winowego, a według VCA jego ilość zależy też od dojrzałości owocu. Dlatego trudno przewidzieć, ile owoców zaszkodzi konkretnemu psu.

Rodzynki, koryntki, sułtanki, sok i wypieki

Zatrucia opisano po winogronach z pestkami i bez, czerwonych i zielonych, ze sklepu i z ogrodu, z upraw ekologicznych i zwykłych. Suszone owoce są tak samo groźne. Uważaj też na nazwy:

• Rodzynki to suszone winogrona. Pies może ich zjeść dużo, zanim to zauważysz.
• Koryntki to małe suszone winogrona używane do pieczenia. VCA i Merck zaliczają je do owoców groźnych dla nerek.
• Sułtanki to rodzaj rodzynek z tego samego gatunku winorośli.
• Porzeczki czarne i czerwone to inna roślina. Według VCA i Merck nie wiąże się ich z uszkodzeniem nerek. Na etykietach angielskich produktów oba owoce nazywają się „currants”, więc czytaj skład uważnie.

Rodzynki kryją się w wielu produktach: w chlebie i bułkach z rodzynkami, keksie, serniku, makowcu, ciastkach owsianych, musli, batonach zbożowych, mieszankach bakalii, czekoladkach i niektórych dżemach. Żadnego z tych produktów nie dawaj psu, nawet kawałka, w którym rodzynek nie widać.

Z sokiem sprawa jest mniej jasna. VCA podaje, że sok winogronowy, wino i galaretki z soku prawdopodobnie nie powodują zatrucia, ale w holenderskim badaniu wśród zjedzonych produktów był też świeżo wyciśnięty sok. Wino i tak odpada, bo alkohol jest dla psa groźny. Nie dawaj psu soku winogronowego, a jeśli wypił go dużo, zapytaj lekarza weterynarii, co dalej.

Ile winogron może zaszkodzić psu

VCA, AKC i Pet Poison Helpline, amerykańska całodobowa linia toksykologiczna dla zwierząt, piszą zgodnie, że nie da się z góry ustalić, które psy są wrażliwe na małe ilości.

Merck i AKC podają orientacyjny próg ryzyka. Problem z nerkami może pojawić się już powyżej jednego winogrona albo rodzynka na każde 4,5 kg masy ciała. Dla psa ważącego 9 kg to więcej niż dwa owoce. To próg ostrożności, a nie gwarancja, że mniejsza ilość jest bezpieczna.

Psy reagują na winogrona bardzo różnie. Opisano jamnika z ostrym uszkodzeniem nerek po 4-5 winogronach i psy bez żadnych objawów po zjedzeniu nawet kilograma rodzynek. W holenderskim badaniu (dane z 2018 roku, publikacja z 2022 roku) na 95 psów, które zjadły winogrona lub rodzynki, objawy miało 14, a uszkodzenie nerek jeden. Większość z tych 95 psów szybko trafiła jednak do lekarza i dostała lek wywołujący wymioty, więc nie wiadomo, ile zachorowałoby bez pomocy.

Kiedy pojawiają się objawy zatrucia winogronami

Pierwsze objawy dotyczą przewodu pokarmowego. Pojawiają się zwykle w ciągu kilku godzin, najczęściej po 6-12 godzinach (Merck, AKC), ale VCA pisze nawet o 12-24 godzinach. Pies może mieć:

• wymioty, często z kawałkami winogron lub rodzynek,
• biegunkę,
• brak apetytu,
• apatię i osłabienie,
• ból brzucha, przez co pies się garbi albo nie daje się dotknąć,
• drżenie mięśni.

Uszkodzenie nerek ujawnia się zwykle po 1-3 dobach. Wtedy pies dużo pije, staje się coraz bardziej osowiały i odwodniony, a z jego pyska może być czuć amoniak. Najgroźniejszy znak to mniej moczu albo jego brak. Gdy pies przestaje oddawać mocz, rokowanie jest złe.

Uszkodzenie nerek może się zacząć, zanim zobaczysz jakiekolwiek objawy. Dlatego po zjedzeniu winogron nie czekaj na objawy.

Pierwsze kroki po zjedzeniu winogron lub rodzynek

1. Od razu zadzwoń do lekarza weterynarii. Jeśli twoja lecznica jest zamknięta, dzwoń do całodobowej kliniki. Zrób to także wtedy, gdy pies czuje się dobrze.
2. Przygotuj informacje. Lekarz zapyta o wagę psa, ilość i rodzaj produktu, godzinę zjedzenia i objawy. Zachowaj opakowanie, jeśli to było ciasto albo batonik.
3. Nie wywołuj wymiotów sam. AKC i Pet Poison Helpline odradzają wodę utlenioną. Pies może się nią zachłysnąć, co grozi poważnym uszkodzeniem płuc. Wymioty wywołuje się tylko na polecenie lekarza, najlepiej w lecznicy i lekiem.
4. Nie podawaj jedzenia ani wody na własną rękę. Pet Poison Helpline radzi najpierw zapytać lekarza, bo jedzenie albo woda podane przed wizytą mogą utrudnić leczenie.
5. Jedź do lekarza. Domowe sposoby nie działają i zabierają czas.

Nawet jeśli od zjedzenia minęło kilka godzin, jedź do lekarza. AKC pisze, że po 3 godzinach wywołanie wymiotów zwykle mało daje, ale w holenderskim badaniu wymioty wywołane w ciągu 4-12 godzin nadal usuwały owoce u 83% psów. Nawet jeśli na wymioty jest za późno, lekarz sprawdzi nerki we krwi.

Jak lekarz weterynarii leczy zatrucie winogronami

Na zatrucie winogronami nie ma odtrutki ani testu, który je potwierdzi. Lekarz opiera się na tym, co i kiedy pies zjadł, oraz na wynikach badań. Leczenie zależy od tego, ile czasu minęło, ile pies zjadł i w jakim jest stanie:

• Usunięcie owoców z żołądka. Jeśli pies szybko trafił do lecznicy, lekarz wywołuje wymioty lekiem. Często podaje potem węgiel aktywny, który wiąże resztki trucizny w jelitach, choć Merck zaznacza, że jego skuteczność przy winogronach nie jest znana.
• Kroplówki dożylne. Płyny pomagają chronić nerki. Merck zaleca je przez co najmniej 48 godzin po dużej ilości owoców albo gdy biegunka pojawiła się w ciągu 12 godzin od zjedzenia.
• Badania krwi. Lekarz sprawdza parametry nerkowe zwykle przez 72 godziny, często po 24, 48 i 72 godzinach.
• Pobyt w szpitalu. Pet Poison Helpline podaje, że większość psów zostaje w lecznicy na 48-72 godziny, a dłużej, jeśli nerki są uszkodzone.

Gdy nerki przestają wytwarzać mocz, pomóc może już tylko dializa, czyli oczyszczanie krwi przez urządzenie, a i tak rokowanie jest ostrożne. Pies, który dostał pomoc przed pojawieniem się objawów, ma zwykle dobre rokowanie.

Jak trzymać winogrona z dala od psa

• Nie zostawiaj winogron i rodzynek na stole, blacie ani w misce z owocami.
• Wyrzucaj je do kosza z pokrywą, nie na kompost w ogrodzie.
• Powiedz dzieciom i gościom, że psu nie wolno dawać winogron ani ciasta z rodzynkami.
• Zbieraj owoce spod winorośli w ogrodzie albo odgrodź krzewy.
• W święta pilnuj keksu, makowca i bakalii, bo to częste źródło rodzynek.

Jeśli chcesz dać psu owoc, wybierz bezpieczny, na przykład jabłko albo banana, i daj mało. Jak je przygotować, sprawdzisz w odpowiedziach na pytania, czy pies może jeść jabłko i czy pies może jeść banana.

Źródła

• VCA Animal Hospitals - Grape, Raisin, and Currant Poisoning in Dogs
• Merck Veterinary Manual - Grape, Raisin, and Tamarind Toxicosis in Dogs
• Pet Poison Helpline - What Happens If a Dog Eats Raisins
• American Kennel Club - Can Dogs Eat Grapes?
• ASPCA Pro - Toxic Component in Grapes and Raisins Identified
• Wegenast i in. (2022), Journal of Veterinary Emergency and Critical Care - kwas winowy jako prawdopodobna przyczyna zatrucia
• Dijkman i in. (2022), Journal of Small Animal Practice - Incidence of Vitis fruit-induced clinical signs and acute kidney injury in dogs and cats
• ASPCA - People Foods to Avoid Feeding Your Pets
• American Kennel Club - Fruits and Vegetables Dogs Can and Can't Eat

To informacja ogólna, a nie porada weterynaryjna. Jeśli pies źle się czuje po zjedzeniu czegoś nowego, skontaktuj się z lekarzem weterynarii.