Czy pies może jeść pomidory?

Tak, pies może zjeść kilka kawałków dojrzałego, czerwonego pomidora. Trujące są liście, łodygi i niedojrzałe zielone owoce, bo mają dużo tomatyny, czyli substancji pokrewnej solaninie z ziemniaków. Sprawdź, jak pokroić pomidor dla psa, dlaczego ketchup i sosy odpadają, jak zabezpieczyć krzaki w ogrodzie i kiedy dzwonić do lekarza weterynarii.

Dojrzały pomidor a zielone części krzaka

O tym, czy pomidor zaszkodzi psu, decyduje część rośliny, którą pies zjadł. Czerwony, dojrzały miąższ psa nie truje. Zgadzają się co do tego Amerykański Związek Kynologiczny (AKC), PetMD, amerykańskie centrum toksykologiczne ASPCA i Pet Poison Helpline, czyli amerykańska linia pomocy przy zatruciach zwierząt.

Trujące są zielone części rośliny: liście, łodygi, szypułki i niedojrzałe owoce. Pet Poison Helpline podaje, że substancje trujące są w każdej części krzaka, a najmniej mają ich dojrzałe pomidory.

Pomidor ma witaminy A i C, potas, błonnik i likopen, czyli czerwony barwnik o działaniu przeciwutleniającym. Te same składniki pies dostaje z dobrej karmy pełnoporcjowej, która sama pokrywa jego potrzeby. Pomidor niczego mu więc nie uzupełnia i jest wyłącznie przysmakiem.

Tomatyna i solanina w zielonym pomidorze

Pomidor należy do tej samej rodziny roślin co ziemniak, czyli do psiankowatych. Obie rośliny wytwarzają glikoalkaloidy, czyli naturalne związki, które w większej ilości trują zwierzęta. W ziemniaku najważniejsza jest solanina. W pomidorze przeważa tomatyna, którą AKC nazywa krewną solaniny. Dlatego źródła podają przy pomidorze różne nazwy. ASPCA jako substancję trującą wymienia solaninę, a PetMD tomatynę.

Ilość tomatyny zależy od tego, jak dojrzały jest owoc. Według przeglądu Friedmana i współpracowników z 2023 roku niedojrzały zielony pomidor ma do 500 mg tomatyny na kilogram, a dojrzały czerwony ok. 5 mg/kg. Zielony owoc może więc mieć nawet sto razy więcej tomatyny niż czerwony. Unijna agencja EFSA, która ocenia bezpieczeństwo żywności, podaje, że najwięcej tomatyny mają kilkudniowe zielone zawiązki owoców, od 3100 do 4400 mg/kg. Gdy pomidor dojrzewa, enzymy w owocu rozkładają tomatynę.

Gotowanie zielonego pomidora prawie nie zmniejsza ilości tomatyny. EFSA przytacza badania, w których 5 minut gotowania usunęło od 0 do 15% tomatyny, podgrzanie w mikrofalówce 7%, a smażenie 22%. Marynowane zielone pomidory miały po 10 dniach jeszcze 240-340 mg/kg, a po pół roku 120-160 mg/kg. Smażone zielone pomidory i zielone pomidory ze słoika nie nadają się więc dla psa.

Z zielonymi i kiełkującymi ziemniakami jest podobnie, bo gotowanie usuwa z nich tylko część solaniny. Sprawdź też, czy pies może jeść ziemniaki.

Ile pomidora dać psu i jak go pokroić

Pies może dostać pomidora od czasu do czasu, w małej ilości. Kroi się go w kostki o boku ok. 1,3 cm, bo w takich kostkach PetMD liczy porcje. Pomidor wlicza się przy tym do dziennego limitu przysmaków, który według PetMD wynosi 10% kalorii. Na próbę podaj psu jedną kostkę i obejrzyj jego kał następnego dnia. Mały pies dostaje mniej kostek niż duży.

1. Wybierz pomidor czerwony w całości, bez zielonych plam przy ogonku.
2. Umyj go, żeby zmyć ziemię i resztki środków ochrony roślin.
3. Wytnij szypułkę i twardy zielonkawy fragment pod nią.
4. Pokrój miąższ w kostki. Pomidorki koktajlowe tnij na ćwiartki, bo PetMD ostrzega, że pies może się zakrztusić całym owocem.
5. Podaj go bez soli, oliwy i przypraw. Kostki możesz wymieszać z karmą albo zamrozić w gumowej zabawce, z której pies je wylizuje.

Pomidor jest kwaśny. AKC i PetMD piszą, że za duża porcja może rozstroić psu żołądek, a PetMD wymienia też biegunkę i gazy. Według PetMD gorzej znoszą pomidory psy z wrażliwym żołądkiem, refluksem, przewlekłym zapaleniem żołądka i jelit albo chorobą nerek. Takiemu psu daj pomidora tylko wtedy, gdy zgodzi się na to lekarz weterynarii. Jeśli twój pies źle reaguje na wiele nowych produktów, sprawdź, czym karmić psa z wrażliwym żołądkiem.

Uczulenie na pomidory jest u psów rzadkie. AKC i PetMD wymieniają jako jego objawy swędzenie, pokrzywkę, obrzęk, kaszel i trudności z oddychaniem. Gdy pies po pomidorze ciężko oddycha, od razu jedź z nim do lekarza weterynarii.

Ketchup, sos do spaghetti i zupa pomidorowa

Przetwory z pomidorów szkodzą psu głównie przez dodatki. AKC ostrzega przed sosem do pizzy i spaghetti, a PetMD przed zupami, salsą i sosami, bo często mają czosnek albo cebulę. Według podręcznika weterynaryjnego Merck cebula i czosnek niszczą psu czerwone krwinki, i to w każdej postaci: surowej, gotowanej, suszonej i w proszku. Według Merck objawy niedokrwistości, czyli osłabienie, bladość, żółtaczkę i zapaść, zwykle widać dopiero kilka dni później. Po zjedzeniu sosu z cebulą albo czosnkiem nie czekaj więc na objawy i zadzwoń do lecznicy od razu.

Ketchup ma według PetMD cukier, sól, a czasem ksylitol. Ksylitol to słodzik nazywany cukrem brzozowym, który jest dla psa trujący. Gdy pies zjadł cokolwiek z ksylitolem, jedź z nim od razu do lekarza weterynarii.

Zupa pomidorowa ze śmietaną i makaronem też nie jest dla psa, bo zwykle ma sól, cebulę i przyprawy. PetMD radzi zostać przy świeżych pomidorach.

Krzaki pomidorów w ogrodzie i na balkonie

Zielone owoce i liście pies zjada najczęściej w ogrodzie, na działce albo przy doniczce na balkonie. AKC radzi ogrodzić grządkę z pomidorami, a krzaki uprawiane w domu ustawić tam, gdzie pies ich nie dosięgnie i nie przewróci. PetMD też radzi trzymać psa z dala od warzywnika.

Liście i pędy, które obrywasz przy pielęgnacji krzaków, wyrzuć tam, gdzie pies nie ma dostępu. Nie zostawiaj ich na ścieżce ani na otwartym kompostowniku. Zbieraj też zielone pomidory, które spadły z krzaka. Szczególnie uważaj na szczeniaka, który gryzie wszystko, co znajdzie w ogrodzie.

Pies zjadł zielone pomidory, liście albo za dużo czerwonych

AKC pisze, że zatrucie tomatyną zdarza się u psów rzadko, zwykle nie kończy się śmiercią, a większość psów wraca do zdrowia. Żeby się rozchorować, pies musiałby zjeść dużo krzaka. Małemu psu i szczeniakowi wystarczy jednak mniejsza ilość.

• Kilka dojrzałych pomidorów: pies może mieć biegunkę albo gazy. Jeśli wymiotuje, jest osowiały albo biegunka nie mija, zadzwoń do lekarza weterynarii.
• Zielone pomidory, liście albo łodygi: dzwoń do lekarza weterynarii natychmiast, także wtedy, gdy pies wygląda na zdrowego. ASPCA i Pet Poison Helpline radzą skontaktować się z lekarzem jak najszybciej. Lekarz zapyta, ile pies waży, o której godzinie zjadł roślinę, co to było (liście, łodygi czy owoce) i ile tego zjadł.
• Nie wywołuj wymiotów sam. Pet Poison Helpline ostrzega, że woda utleniona podana w domu w za dużej ilości może uszkodzić psu przełyk, żołądek i jelita. Według AKC lekarz może sam wywołać wymioty, zbadać krew albo zrobić EKG, czyli badanie pracy serca. Czasem wystarczy, że zostawi psa na obserwacji.

Jak wygląda zatrucie zielonymi częściami pomidora

Te objawy zatrucia opisują AKC, ASPCA i Pet Poison Helpline:

• ślinotok, wymioty, biegunka i ból brzucha,
• brak apetytu, osłabienie i apatia,
• chwiejny chód, dezorientacja, rozszerzone źrenice,
• drżenie mięśni albo drgawki,
• wolne albo nierówne bicie serca.

Jeśli pies ma drgawki, nie może utrzymać się na łapach albo jego serce bije nierówno, jedź z nim do lecznicy od razu.

Ogórek i pomidor w psiej misce

Ogórek jest dla psa bezpieczny. AKC i PetMD podają, że w 96% składa się z wody. Według AKC pół szklanki plasterków ma ok. 8 kcal. Pokrój go w cienkie plasterki, bo PetMD ostrzega, że duży kawałek może utknąć w gardle albo w jelitach, zwłaszcza u małego psa. PetMD radzi też odciąć gorzkie końcówki ogórka, bo może w nich być kukurbitacyna, czyli gorzka substancja z liści i łodyg tej rośliny.

Kilka kostek pomidora i plasterków ogórka możesz dać psu razem. Sałatka ze stołu się nie nadaje, bo zwykle ma cebulę, sól, oliwę albo majonez. Ogórki kiszone i konserwowe też psu nie dawaj. PetMD i AKC piszą, że mają dużo soli i przypraw, a PetMD dodaje, że często także czosnek.

Do psiankowatych należy też papryka, którą wiele osób kroi do tej samej sałatki. Sprawdź, czy pies może jeść paprykę.

Źródła

• American Kennel Club - Can Dogs Eat Tomatoes?
• PetMD - Can Dogs Eat Tomatoes?
• ASPCA Animal Poison Control - Tomato Plant
• Pet Poison Helpline - Tomato
• EFSA - Risk assessment of glycoalkaloids in feed and food, in particular in potatoes and potato-derived products (2020)
• Friedman i in. (2023) - Isomers of the Tomato Glycoalkaloids α-Tomatine and Dehydrotomatine: Relationship to Health Benefits, Molecules
• Merck Veterinary Manual - Garlic and Onion (Allium spp) Toxicosis in Animals
• Pet Poison Helpline - If Your Pet Eats Something Toxic, Hold the Hydrogen Peroxide
• American Kennel Club - Can Dogs Eat Cucumbers?
• PetMD - Can Dogs Eat Cucumbers?
• American Kennel Club - Fruits and Vegetables Dogs Can and Can't Eat

To informacja ogólna, a nie porada weterynaryjna. Jeśli pies źle się czuje po zjedzeniu czegoś nowego, skontaktuj się z lekarzem weterynarii.